Feestelijke inhuldiging van de gerestaureerde Jan Vleminkcktoren

In het park van Wijnegem vind je de prachtige erfgoedparel ‘de Jan Vlemincktoren’. De langverwachte restauratie van dit zestiende-eeuws monument startte in september 2019. Vandaag is de toren in ere hersteld en werd hij feestelijk ingehuldigd. De officiële inhuldiging gebeurde door Vlaams Minister Matthias Diependaele, het lintje werd doorgeknipt en de eerste mensen konden een kijkje gaan nemen in de gerestaureerde toren. Binnenkort wordt het gebouw in gebruik genomen door Avantgarden nv.

Historiek van de Jan Vlemincktoren

In het park van Wijnegem pronkt een in oorsprong zestiende-eeuws neerhof van een verdwenen Spaans waterkasteel, gebouwd door Jan Vleminck. Rond een binnenplein vinden we vandaag nog de Jan Vlemincktoren en een koetshuis. De toren deed vroeger dienst als een duiventoren. Zijn huidige uitzicht kreeg het gebouw omstreeks 1850 toen het werd verbouwd tot ‘romantische folie’. Sinds 1978 wordt de toren beschermd als monument.

Restauratie

Sinds 1997 is lokaal bestuur Wijnegem eigenaar van het park en het 16e eeuwse monument. De restauratie werd gerealiseerd in samenwerking met Stichting Kempens Landschap en onder toezicht van het Agentschap Onroerend Erfgoed, die afgerond zo’n 1 miljoen euro investeerde in het project.

Om de werkzaamheden mogelijk te maken stond vast dat de restauratie en zorg van het monument in samenwerking met een private partner moesten gebeuren. Na de tweede open oproep in 2017 koos het college van burgemeester en schepenen voor de uiteindelijke samenwerking met Avantgarden nv. Zij zijn eigenaar van de remise en zullen bijkomende ook de Vlemincktoren in erfpacht exploiteren voor de volgende 99 jaar. In de toren en de remise voorzien ze moderne kantoorruimtes. Hiermee wordt de toekomst van het monument veiliggesteld.

De werken omvatten de remise, de binnentuin en de Jan Vlemincktoren. De opdracht was om deze elementen opnieuw tot één landschappelijk geheel om te vormen. Daarnaast vonden alle betrokken partijen het belangrijk om de historische elementen van de toren te respecteren. Door de fijne afwerking van de architecten van Erfgoed en Visie en het vakmanschap van de aannemer Monument Goedleven werd de originele balkenstructuur van het gebouw voor een groot deel behouden, net als de originele tegelvloer en de prachtige houten paneeldeuren. De toren heeft een knappe, gedetailleerde schildering waardoor het lijkt alsof de versieringen uit de steen gehouwen zijn. Deze schildering werd zorgvuldig gerestaureerd en blijft de grote blikvanger.

Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele: “Het Wijnegemhof is een site met een eeuwenoude geschiedenis. Dankzij de daadkracht van de gemeente, de waardevolle input van Kempens Landschap en de samenwerking met een private ondernemer is de Vlemincktoren, het oudste deel van deze site, opnieuw verzekerd van een toekomst van nog minstens honderd jaar. Een mooie bundeling van krachten die steeds vaker een rol speelt in Vlaamse erfgoeddossiers. Herbestemmingsprojecten als de Vlemincktoren tonen aan dat er een leefbare toekomst is voor onroerend erfgoed in Vlaanderen. Dit resultaat bewijst dat het mogelijk is om een praktisch nut en een duurzame, hedendaagse invulling te vinden voor historische gebouwen. Een invulling die tegelijkertijd ook het voortbestaan van het erfgoed garandeert. In de erfgoedzorg mogen we de meerwaarde van ervaren partners niet onderschatten. Door met een open oproep een appèl te doen aan de

ondernemingszin van Vlaamse bedrijven, vond men een partner met een hart voor erfgoed om het dagelijks beheer en gebruik van de Vlemincktoren op zich te nemen.”

Inhuldiging

Vandaag was de toren klaar om ingehuldigd te worden. Wijnegemse schepen voor Erfgoed, Maarten Janssens, sprak de aanwezigen toe over de gebeurde werken. Burgemeester Ivo Wynants was voornamelijk heel trots om dit project nog mee af te werken. Volgende week geeft hij namelijk zijn sjerp door. De inhuldiging van de toren is zijn laatste wapenfeit als burgemeester.

Quote: “Sinds onze gemeente in 1997 eigenaar werd van het park en de toren wisten we dat we zo’n prachtig en historisch monument niet verloren konden laten gaan. Nu, 24 jaar later, mag ik het einde van de restauratie nog als burgemeester vieren. Ik ben trots op alle samenwerkingen die tot dit moment hebben geleid.” – Ivo Wynants, burgemeester

Hierna was het de beurt aan Vlaams minister van Erfgoed, Matthias Diependaele, om het publiek toe te spreken. Na de toespraken volgde de officiële inhuldiging, en werd het lintje van de toren doorgeknipt. Alle genodigden kregen de kans om samen met de architecten een begeleide rondleiding te volgen om nog meer te weten te komen over de uitgevoerde werken. Voor de gelegenheid krijgt de gerestaureerde Jan Vlemincktoren een plekje in het gulden boek van Wijnegem.

Het binnenplein van de Vlemincktoren blijft na deze inhuldiging gesloten voor het publiek, omdat het in gebruik wordt genomen door Avantgarden. Voor speciale gelegenheden in het park zal de site ook af en toe opengesteld worden voor het publiek. Zo staat Open Monumentendag op zondag 12 september alvast op de planning voor een eerste kennismaking door het grote publiek. Ook tijdens de allereerste Wijnegemse feestdag op 21 oktober 2021 zal het monument centraal staan. Om daarnaast het publiek nog te laten genieten van het zicht, wordt er nog dit jaar gezorgd voor de aanleg van een nieuwe wandelweg en een brug over de vijver met kijkplatform. Zo blijft het zicht op het monument wel gevrijwaard. Het kijkplatform zal vanaf dan zelfs het meest volledige uitzicht op het gebouw, de indrukwekkende toren en de binnentuin bieden.