Romantiek in Red Star Line Museum, zeldzaam ‘zeeboek’ bij Erfgoedbibliotheek

ANTWERPEN – Het Red Star Line museum sluit de expo ‘Destination Sweetheart’ – over liefde en migratie – af met romantiek. Tijdens het weekend van zaterdag 25 en zondag 26 september kunnen geliefden of getrouwde koppels telkens tussen 10 en 18 uur(opnieuw) het ja-woord geven aan hun Sweetheart op een unieke locatie: de toren van het museum. Alle koppels zijn welkom, ook indien ze niet getrouwd zijn. Inschrijvingen via https://www.redstarline.be/nl/activiteit/zeg-ja

Via de rode loper wandelen de koppels naar de toren met prachtig scheldezicht. Daar bezegelen ceremoniemeesters Soe Nsuki, Lotte Dodion, Jaouad Alloul en Iris Carta elk op hun eigen manier de relaties van de deelnemers in intieme kring.  Huwelijks- en liefdesrituelen zijn universeel. Tijdens de zomermaanden gaat het museum hierover in gesprek met verschillende families, socio-culturele verenigingen en anderstaligen. De verhalen, anekdotes en gebruiken die daar worden verteld zullen de liefdesgeloftes van het slotweekend inspireren. Met dit romantisch weekend sluit het museum de expo ‘Destination Sweetheart’ af. Een expo over migratie voor de liefde en migratie van de Red Star Line-periode tot vandaag. Brieven, interviews en persoonlijke objecten nemen de bezoekers mee in hartverwarmende maar soms ook confronterende verhalen.

Jan Jambon (N-VA), Vlaams Minister van Cultuur, heeft het handgeschreven ‘Zeeboek’ uit de collectie van de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience toegevoegd aan de officiële Topstukkenlijst.

Het ‘Zeeboek’ is een uiterst zeldzaam voorbeeld van een navigatieboek voor zeelieden, een zogenoemde ‘leeskaart’. Leeskaarten combineren geschreven instructies alsook getekende kaarten en kustprofielen om de weg op zee te tonen. Deze handgeschreven leeskaart is één van de weinige iconografische bronnen voor de West-Europese kustvaart uit de periode voor 1570 en het oudst bekende navigatieboek dat de volledige Europese kust tussen Helgoland (Denemarken) en Cadiz (Spanje) beschrijft.


Leeskaarten zijn geen atlassen: de kaarten die ze bevatten zijn onvolledig, omdat de makers enkel geïnteresseerd waren in de kustlijn en in enkele opvallende oriëntatiepunten op het vasteland. Zeelui gebruikten waarschijnlijk al in de middeleeuwen leeskaarten om te navigeren, maar op zee raakten die snel beschadigd. Van de handgeschreven leeskaarten is er slechts een tiental bewaard gebleven, waaronder dit ‘Zeeboek’.


Het ‘Zeeboek’ uit de collectie van de Erfgoedbibliotheek markeert de transitie van handgeschreven naar gedrukte navigatieboeken. De kaart begint aan de zuidkust van Walcheren, waar Middelburg en Vlissingen te herkennen zijn. Aan de andere kant van de Scheldemonding liggen het verdronken vissersdorp Sint-Lambert en de stad Aardenburg (Eerdenburgh) in het binnenland. De monding van het Zwin (‘Zwyn’) loopt nog tot Sluis (Der Sluijs) maar niet meer tot Brugge, dat in het achterland zichtbaar is. Verder herkennen we Knokke (der Knock), Damme, Heist (Heys), Lissewege (Liswegen) met de abdij van Ter Doest (der Does), Blankenberge met de vuurtoren, en helemaal op de rand van de kaart Wenduine (Wenduynen). Voor de kust zijn zandbanken ingetekend, waarvan die voor Heist de naam ‘Pol’ heeft gekregen.  Meer info: www.consciencebibliotheek.be/zeeboek. (Antwerps Persbureau / Foto Sigrid Spinnox)